“Den hiering van nónk Winand” !
Ein Mestreechs verhaol in 't Genker dialect
e Verhoal vertèld op e femiehliefeest bij oos groetaars èn Wijck -Mestrich en dat vier den Twiede Wèèreldoerlog.
Stèl och vier : tieëgen de valooved èn de achterkoamer èn de St.Maartenslaan zoete de groete minse rond ‘n lang tóffel mèt doo boeëven 'ne luster mèt oafhangende witte, gèèl en bloo pèèrelkes mèt ochaerm ee lempke van 60 watt, doobij nog ééne mist van segaarendómp. Vèè, de kleen wichter, zoete versjoeëlen èn 'nen diepe kannepee tieëge de moer.
Mèt verhoalen out den aaën tijd, gedichtsjes vierdroage, lidsjes zènge, moppe vertèlle enzoevoert woerd het e gezellig feest. Doen woas er gelèkkig nog geenen tilleviehzie.
Nónk Winand, 'nen nónk van oos maa woas altoes van de partij.
‘t Woas 'ne faerme gezatte mins, nie al te groet. Hèè droehg altoes zwarte hoehg sjoehn, fèl geblónke, e zwart kestim mèt nogal korte brókspijpe (dat woas altelichelik doen de moede), e waemeske mèt de herloehzjie oan de kèttel, e wit gestijfd himme mèt hoehg opstoonde stijve kol en ’n groete zwarte neu. Hèè haa 'nen toameleke dikke, ronne, roeie kop, droehg e klee brilleke met ron gloazer en op strót zoehg mer him nie zonner bolhoed en waanelstek.
Konder óch dat vierstèlle?
Hèè niemde zichzelf “meester-kleermèèker”, woenden èn de Joedestrót kort tieëge de Moas èn Mestrich, wèrkde joor èn joor out moeierziel alleen boeëven op z'n atteljeeke, zittend op z’n tóffel mèt gekreisde been wei dat vrigger de gewènte woas bij de kleermèèkerstiel. Dat alleen zijn goehf him den tijd vier veel verhoale te bedènke, zoe aerg datter dei op den dier zelf vier woer gelof. Hèè haa 'nen ongeleefleke fantezie.
Asser gelache woerd onnerwijl dat hèè ze verhoal prizzenteerde, woerd èr giftig …
Dan stont er recht.
As alles stil woas begos er ze verhoal mèt ’n zwoer en vol stèm :
“Op e zieëker mement vielden ich mich zoe alleen op dèèn atteljee en zocht ich kómpenei. Ich dach zoe bij m’n eege, Winand koop dich ins 'ne kleenen akwarium oppe maert en 'ne sjoene, lèèventigen hiering en zèt dat op het aad kèske van groetmoeder, kort bei dich. Zoe gezag, zoe gedoeën.
Oppen ierste sloag haaë vèè al oogkontakt en noo èntige doag woere vèè de bèste vrin. Hèè zwóm èn dat zaat woater, ’t woas sjoen vier te ziehn. Vèè kalde tieëgen een en woeren allebee zoe gelèkkig.
Ich begos te prakkezeere, van 't een koem 't aaner en ich dach, Winand, as ich nou es èlken doag e potlieëpelke zaat woater out de bak sjèp en vervang doer e potlieëpelke ziet krèèntjeswoater, ge kont het nie gelèève… noo drei wèèke zwóm menen hiering èève gewiekst rond èn z’ne vèsbak azzof er noets aaner woater gepriefd haa.
Ich dach bij m’n eege, mèt zoe e bekwoam bieske doo konste mèt wijer goeën èn…èlken doag sjèpden ich mèt de kleene potlieëpel woater out den akwarium, en ge geleeft mich of nie… noo èntige wèèke kroeëp me vèske op zen vinne rond ieëver de zand oppe boeëjem van de vèsbak zonner woater.
Ich stont er zelf verstèld van!!!
Noo èntige wèèke pakden ich him hiel verzichtig out de vèsbak, zat him op de ploansjee van menen atteljee tieëge de hoehg hoote plint …en ge kont het gelèève of nie… ’t woas sjoen vier te ziehn… het bieske kroeëp op ze gemèèkske den atteljee rond èn lachde tieëge mich van kontentement.
Dat woas e wèèreldwonner, dat moete de minse van Mestrich ziehn….
Op 'ne sjoene zoeëmersen doag, ’t woas 'ne zondig èn de vrigge noonoen, pakden ich me vèske hiel verzichtig èn m’n haan en droehg him den trap oaf.
Onner èn de gank bond ich him mèt zoochtighèds e fijn goaren dritsje rond de nak, droehg him tot oppen hòk van de “Kleene Staat” èn de “Mestrichterbrègstrót” boe altoes veel volk flanneerde en zat him nèèr oppen trotwaar.
Mèt de haasen oan, de goarendród as leeband èn de rechterhand mèt doo oan vast me wèèreldwonner, de waanelstek èn de aaner hand, de bolhoed op, de borst veerout en fier wei 'ne poohoan, marsjeerde vèè met oos twiekes stillekes oppe Moasbrèg oan, richting “Wijck”…en ge geleeft mich nie… noo de korsten tijd zoehg het zwart van het volk, half Mestrich liep achter oos oan, allemoal vier me vèske, het wèèreldwonner van Mestrich te ziehn. Griets dat ich woas maer…wat ich nie wis of boe ich op dat mement nie oan dach doer al dei alteroasie… de stad woas doende mèt de brèg ieëver de Moas op te lappe. Ploatselek haaë ze plenk oppe grond gelag mèt hei en doo kleen spoasies tèsse… en doo gebierden het.
Onbedach liepe vèè doo ieëver … ge kont het nie gelèève…, ’t ès nie te geleeve…haa ich maer te goei opgelèt …me vèske sjiet mich tèssen dei plenk doer … vilt èn de Moas en hèè verzip mich … !
Doo op volgde 'n tetoale stilte oan tóffel. Niemes van de femiehlie dors te lache…
Mèt zene groete, witte moalplag vèègden hèè het zweet van de kop en gónk zitte.
Vier nónk Winand woas dat “ te meenes “gebierd !
Hèè, nónk Winand, vertèlde dat zoeveel joere gelieë vier de woered.
Minse, ich hèb óch niks wijs gemoakt.
Vèè, me brier en ich woeren terbij, hèbbe dat lèèvesverhoal noets vergèète …me ofwant dat wèèreldwonner ech bestoeën hit doo hèbbe vèè oos lèève lank de groetste twijfels ieëver gehad tot op den doag van vandoag.
’t Speelt oos nog ènne kop…!
Pierre 28.01.09
(verschenen in "Vèè kalle Gènker", 2009- jrg 6- nummer 2)